Witamina B12(kobalamina), podobnie jak kwas foliowy, w postaci koenzymu bierze udział w syntezie i rozkładzie pojedynczych aminokwasów. Także rozkład niektórych kwasów tłuszczowych jest zależny od tej witaminy. Witamina B12 pełni bardzo ważną funkcję w procesie powstawania komórek ustroju. Na przykład dojrzewanie krwinek czerwonych nie może następować bez obecności kobalaminy. Jak już wspomniano wcześniej, witamina B12 jest konieczna dla przemiany kwasu foliowego.
Niedobór witaminy B12 wywołuje podobne objawy, jakie występują przy niedostatecznym zaopatrzeniu organizmy w kwas foliowy. Następuje więc zaburzenie w wytwarzaniu krwinek czerwonych, czego skutkiem jest niedokrwistość złośliwa (megablastyczna) charakteryzująca się wytwarzaniem olbrzymich niedojrzałych krwinek czerwonych. Ponadto przy niedoborze witaminy B12 dochodzi do uszkodzenia rdzenia kręgowego i ośrodkowego układu nerwowego, objawiającego się zaburzeniem czucia, nadmiernie silnymi odruchami lub ich zanikiem, zaburzeniami w koordynacji i utratą równowagi. Objawy ze strony układu nerwowego są zazwyczaj poprzedzone pieczeniem i zapaleniem języka. Do wchłaniania witaminy B12 z jelita konieczny jest specjalny związek zwany czynnikiem wewnętrznym (lub czynnikiem Castle’a) wytwarzany przez błonę śluzową żołądka. Dlatego w przypadku usunięcia żołądka lub zaburzenia w wytwarzaniu tego czynnika może dochodzić do niedokrwistości wywołanej brakiem witaminy B12.
Dla zapewnienia właściwego poziomu witaminy B12 w organizmie konieczna jest niewielka jej ilość, a mianowicie 0,003 mg dziennie. Organizm człowieka potrafi gromadzić w większych ilościach witaminę B12 w wątrobie, a zapas ten może się utrzymywać przez 3-5 lat.
Występowanie:
Witamina B12 występuje prawie wyłącznie w produktach zwierzęcych: w wątrobie, mięsie, mleku i jego przetworach, jajach i rybach.
Niedostateczne zaopatrzenie w witaminę B12 może wystąpić, jeśli, jak jest to praktykowane u weganów, rezygnuje się nie tylko ze spożywania mięsa i ryb, ale również mleka i jaj. Szczególnie zagrożone są wówczas dzieci, które już w okresie płodowym mogą otrzymywać zbyt małą ilość tej witaminy.
Podstawowe funkcje:
• udział w syntezie krwinek czerwonych,
• wpływ na prawidłową czynność układu nerwowego,
• wpływ na przemianę białek i gospodarkę kwasem foliowym.